Skrętka UTP.
Aktualnie najpopularniejszym środkiem transmisji stał się nie ekranowany dwuparowy kabel skręcany (UTP - Unshielded Twisted-Pair cable) – 10Base-T.
Opierając się na standardzie ANSI/EIA 586 (American National Standarts Institute/ Electronic Industries Asociation) i pracach grupy 2840, ISO/IEC zdefiniował nowy standard: ISO IS11801, przyjęty do stosowania w 1994 roku.
Kategorie nie ekranowanego kabla skręcanego dla aplikacji klasy C:
CAT 1 & 2 - głos i dane małej jakości (np.: modem)
CAT 3 - transmisja do 10 Mbps (max. dł. 100 m)
CAT 4 - transmisja do 16 Mbps (max. dł. 150 m)
CAT 5 - transmisja do 100 Mbps (max. dł. 160 m)
Aplikacje klasy C są to aplikacje dotyczące danych o dużej częstotliwości do 16MHz.
Zalety skrętki:
- jest najtańszym medium transmisji (jeśli chodzi o cenę metra, bez uwzględniania dodatkowych urządzeń),
- wysoka prędkość transmisji (do 1000Gb/s),
- łatwe diagnozowanie uszkodzeń,
- łatwa instalacja,
- odporność na poważne awarie (przerwanie kabla unieruchamia najczęściej tylko jeden komputer),
- jest akceptowana przez wiele rodzajów sieci,
Wady skrętki:
- niższa długość odcinka kabla niż w innych mediach stosowanych w Ethernecie,
- mała odporność na zakłócenia (skrętki nie ekranowanej),
- niska odporność na uszkodzenia mechaniczne – konieczne jest instalowanie specjalnych listew naściennych itp.
| Źródło transmisji | Elektryczne |
| Współpracujące topologie | 10Mb, 100Mb i 1Gb Ethernet, FDDI, ATM |
| Maksymalna długość kabla | 100 m |
| Minimalna długość kabla | Brak |
| Minimalna liczba stacji | 2 na kabel |
| Maksymalna liczba stacji | 1024 na segment |
| Maksymalna liczba segmentów | Dla 10Mb: 5 powtórzonych segmentów, z których tylko 3 są wypełnione Dla 100Tx i 1Gb: 2 powtórzone segmenty |
| Maksymalna średnica sieci | Dla 100Mb – 205 m. Dla 10Mb – ok. 2000 m. |
| Maksymalna całkowita długość segmentu | 100 m |
Tab. 1. Parametry kabla skręcanego.
Dla szybkości 100Mb/s istnieją dwa różne media:
100Base-TX - skrętka kategorii 5, wykorzystane 2 pary (tak jak w 10Base-T).
100Base-T4 - skrętka kategorii 5, wykorzystane 4 pary.
Dla szybkości 1000Mb/s została przewidziana również skrętka kategorii 5 wykorzystująca wszystkie 4 pary. Oczywiście można użyć lepszego kabla.
W przypadku wykorzystania skrętki w środowiskach o dużych szumach elektromagnetycznych, stosuje się ekranowany kabel skręcany (STP). Zbudowany jest on z czterech skręcanych ze sobą par przewodów miedzianych, otoczonych ekranującą siatką lub folią i umieszczonych w izolacyjnej osłonie.
W zastosowaniach skrętki można napotkać dwa typy końcówek:
- RJ-11 - sześciopozycyjny łącznik modularny (łącze telefoniczne),
- RJ-45 - ośmiopozycyjny łącznik modularny (sieć Ethernet).
Rys.1 Wygląd wtyczki i gniazdka RJ-45, numery wyprowadzeń.
Wyróżniamy 3 rodzaje połączeń końcówek kabla UTP:
odwrotny - końcówka 1 do 8, końcówka 7 do 2, itd. – zastosowany w kablu telefonicznym,
zgodny - końcówka 1 do 1, końcówka 2 do 2, itd. – np.: połączenie Ethernet pomiędzy koncentratorem i kartą sieciową komputera,
krzyżowy - (cross-over) odwraca tylko niektóre połączenia, często spotykane przy połączeniach pomiędzy koncentratorami lub przy łączeniu dwóch komputerów bez pośrednictwa koncentratora.
W większości koncentratorów jednak istnieje możliwość dokonania zamiany kolejności przewodów wewnątrz urządzenia i wykorzystania kabla zgodnego. Metoda ta nazywana jest wewnętrznym krzyżowaniem; gniazdka (lub przełączniki) realizujące takie połączenie oznaczane są symbolem X. Dzięki temu możemy połączyć (skrosować) ze sobą koncentratory przy pomocy kabla zgodnego
Rys. 2. Wtyczka i gniazdo RJ-45. Z dokumentacji firmy 3Com.
| Przeznaczenie | Nr | Kolor | Nr | Przeznaczenie |
| Odbiór + | 1 | Biało/Pomarańczowy | 1 | Transmisja + |
| Odbiór - | 2 | Pomarańczowy | 2 | Transmisja - |
| Transmisja + | 3 | Biało/Zielony | 3 | Odbiór + |
| (nie używane) | 4 | Niebieski | 4 | (nie używane) |
| (nie używane) | 5 | Biało/Niebieski | 5 | (nie używane) |
| Transmisja - | 6 | Zielony | 6 | Odbiór - |
| (nie używane) | 7 | Biało/Brązowy | 7 | (nie używane) |
| (nie używane) | 8 | Brązowy | 8 | (nie używane) |
Tab. 2 Połączenie zgodne UTP
| Przeznaczenie | Nr | Kolor | Nr | Przeznaczenie |
| Transmisja + | 3 | Biało/Zielony | 1 | Odbiór + |
| Transmisja - | 6 | Zielony | 2 | Odbiór - |
| Odbiór + | 1 | Biało/Pomarańczowy | 3 | Transmisja + |
| (nie używane) | 7 | Biało/Brązowy | 4 | (nie używane) |
| (nie używane) | 8 | Brązowy | 5 | (nie używane) |
| Odbiór - | 2 | Pomarańczowy | 6 | Transmisja - |
| (nie używane) | 4 | Niebieski | 7 | (nie używane) |
| (nie używane) | 5 | Biało/Niebieski | 8 | (nie używane) |
Tab. 3 Połączenie krzyżowe UTP
Pary numeruje się tak:
Sekwencja TIA/EIA T568A
| numer pary | kolor pary | styki |
| 1 | niebieski | 4 (nieb), 5 (bia-nieb) |
| 2 | pomarańczowy | 3 (bia-pom), 6 (pom) |
| 3 | zielony | 1 (bia-ziel), 2 (ziel) |
| 4 | brązowy | 7 (bia-brąz), 8 (brąz) |
Opcjonalna sekwencja TIA/EIA T568B
| numer pary | kolor pary | styki |
| 1 | niebieski | 4 (nieb), 5 (bia-nieb) |
| 2 | pomarańczowy | 1 (bia-pom), 2 (pom) |
| 3 | zielony | 3 (bia-ziel), 6 (ziel) |
| 4 | brązowy | 7 (brąz), 8 (bia-brąz) |
Para styków 4-5 jest nie używana, w celu zapewnienia zgodności ze standardem połączeń telefonicznych. W przypadku pomyłkowego wpięcia kabla telefonicznego w złącze sieciowe, styki z wysokim napieciem centrali telefonicznej (dochodzącym do 60V) nie będą miały połączenia elektrycznego z urządzeniem sieciowym.
Rys. 3. Połączenie zgodne i krzyżowe kabla UTP .
Wymagania dla instalacji kategorii 5.
Przedstawiam podstawowe wymagania, wg. normy TIA/EIA.
1. Minimalny promień zgięcia kabla wynosi czterokrotność średnicy kabla.
2. Kabel nie powinien być mocowany "na sztywno". Powinien mieć pewien luz - nie należy dociskać maksymalnie "krawatek".
3. Kabla nie należy nadmiernie naciągać podczas układania w korytkach.
4. Pary przy wtyczce nie powinny być rozkręcone na długości większej niż 1,3cm.
5. Kable sieciowe powinny przebiegać dalej niż 30,5cm od skrętki. Od transformatorów i silników należy zachować odległość 1,02m. Jeśli skrętka została umieszczona w metalowym korytku prowadzącym, to minimalna odległość od przewodów zasilających wynosi 6,4cm.
6. Jeśli zaistnieje konieczność skrzyżowania kabli zasilającego ze skrętką, powinny one być ułożone prostopadle do siebie.
Według www.net.pagina.pl